LeTransmuteur.Net

Bota e mrekullueshme e multinationals!

Bum në prodhimin e sojës në Cone jugore të Amerikës Latine është një nga zhvillimet më shkatërruese bujqësore të njëzet viteve të fundit. Korporatat që bum tani janë duke lëvizur në mënyrë agresive në kallam sheqeri, duke u fokusuar në trakte të mëdha të tokës në vendet jugore ku ata mund të prodhojnë sheqer lirë. Nëse ky zhvillim nuk do të shkaktojë një reaksion, ndikimi mund të jenë të rënda: të prodhimit vendor të ushqimit do të jetë i muar, punëtorët dhe komunitetet do të përballet me zhvendosjen dhe ekspozimit në nivele të rritura të pesticideve, dhe agrobiznesit të huaj do të forcojë kontrollin e saj në prodhimin e sheqerit. Ne përpiqemi në këtë artikull për të parë lidhjen midis zhvillimit të sugarcane modifikuara gjenetike (GM) dhe ndryshimet në industrinë e sheqerit në botë.

Në dhjetë vjet, gati stepë gjithë Argjentinës dhe brezet e mëdha të pyjeve dhe tokës në fermë Brazil, Bolivi, Uruguaj dhe Paraguaj janë konvertuar në shkretëtirat e gjelbër të monoculture sojë. [ 1 ] Bum sojë në Amerikën Latine ka qenë dhe ende është, një burim fitimi për agrobiznes. Ai dha grusht gjigandët grurit që dominojnë oilseed ndërkombëtare dhe foragjere tokë të lirë dhe pjellore për zgjerimin dhe konsolidimin e veprimtarisë së tyre në botë. Këto kompani njëjtë, Cargill, ADM dhe BUNGE ata kanë bërë edhe miliarda në fitimet me shitjen e plehrave kimike të kërkuara. Kompani të tjera të mëdha të huaja, të tilla si AGCO dhe John Deere, kanë cashed në shitje traktor. Monsanto dhe SYNGENTA kanë raked në fitime rekord me fara e tyre të modifikuara gjenetikisht dhe pesticide kimike.

Pushtimi soja është e bazuar në një model të prodhimit bazuar në përdorimin e farërave të modifikuara gjenetikisht që mund të përballoj doza të mëdha të herbicideve kimike. Kjo është Monsanto me kusht dy fara dhe herbicide, ndërsa një brez i ri i fermës, të drejtuar kryesisht nga biznesmenë që jetojnë në qytete, me qira ose mori zona të mëdha të bujqësisë dhe ai organizoi punën. Çdo herë modeli ishte i vendosur, ka detyruar fermerët e vegjël dhe nga komunitetet lokale janë shkatërruar nga eksodit rural dhe ndotje kimike.

Sa për agrobiznes shumëkombëshe, përvoja e soje në Cone Jugore ka treguar se si të shfrytëzojnë fitim zgjerimin e bujqësisë industrial në vendet në zhvillim. Ajo hapi një epokë të re të pushtimit. Sheqeri, i cili ka një histori të gjatë të shkatërrimit të mjedisit dhe shfrytëzimi dukshëm njerëzor, është ndoshta korrjes tjetër të përballen me një bum të ngjashëm me atë të parë në soje, sidomos si specie të reja GM sheqer tashmë në rritje në fushat (shih Kutinë 1).

Një hartë e re e prodhimit të sheqerit në botë

Ne mund të merrni sheqer nga shumë varieteteve të bimëve, por sot sheqeri prodhimit botëror vjen në pjesën më të madhe të kallami i sheqerit. Kjo përfaqëson më shumë se 70% e sheqerit prodhimit botëror dhe është rritur në rreth 15 milionë hektarë në më shumë se 100 vende në tropikët dhe subtropics. Burimi i dytë është më i madh panxhar sheqeri, rritur kryesisht në hemisferën veriore më 10 milionë hektarë në 50 vende. Megjithatë, Harta e botës po ndryshon, për shkak të zgjerimit të këtyre kulturave në territoret e reja.

Tre në veçanti kanë ndryshuar gjeografinë e prodhimit të sheqerit. E parë e shfaqjes të gjithë Brazilit si prodhuesi më i madh i sheqerit dhe larg nga eksportuesit më të madh në botë. Gati tre të katërtat e zgjerimit të prodhimit të sugarcane në dhjetë vitet e fundit në Brazil. Zona e përkushtuar për kallam sheqeri është rritur me një mesatare prej 300.000 hektarë në vit ndërmjet 2000 dhe 2007, një normë rritje ekuivalente me atë të soje në këtë vend. Në vitin 2008, zona e sugarcane është rritur me 14 për qind. Një pjesë e rëndësishme e prodhimit të kallam sheqeri brazilian është përdorur për industrinë e etanolit lokale, por më shumë është ende rrjedh në tregun botëror (shih figurën 3). Sot, më shumë se gjysma e eksporteve botërore të sheqerit të papërpunuara nga Brazili, ndërsa Brazili zënë vetëm 7 për qind të këtyre eksporteve në fillim të viteve 1990.

Pavarësisht ardhjen e tillë një prodhues i madh me kosto të ulët, struktura e vjetër e prodhimit botëror ka mbetur kryesisht i pandryshuar deri kohët e fundit, për shkak të mbrojtjes së gjatë të prodhimit të brendshëm në BE dhe SHBA Shtetet dhe marrëveshjet preferenciale tregtare midis Evropës dhe kolonive të saj ish ende varur nga eksportet e sheqerit. Megjithatë, një element i dytë, reforma sheqer BE, goditi në zemër të industrisë së sheqerit dhe shkatërroi strukturën e vjetër.

Kur Australi, Brazil dhe Tajlandë kanë sulmuar subvencionet e BE-së dhe mbrojtje të industrisë vendase të saj të sheqerit në OBT, BE-ja vendosi të marrë këtë mundësi për të hequr në mënyrë të njëanshme Protokolli Sheqeri që ajo përdoret për një kohë të gjatë me kolonitë e saj dhe prishjes së ish-regjimet e saj të brendshme. Kuotat janë mbajtur për të mbrojtur prodhuesit evropianë, por ata janë ulur dhe të dobësuar, në mënyrë që prodhimi Evropian është i kufizuar tani gjithnjë e më shumë në disa fusha të mëdha të prodhimit të sheqerit, duke shmangur kështu se Evropa vazhdon të përmbytjeve tregun botëror të sheqerit subvencionuar. Tregu europian u hap edhe për importet pa kuota dhe pa taksa nga vendet më pak të zhvilluara (vendet e pazhvilluara) dhe vendeve që kanë nënshkruar marrëveshjet ekonomike Partneritetit. Me fjalë të tjera, ish kolonitë e nuk do të shiten me çmime të mbrojtura nga BE, që do të thotë se, në mesin e këtyre, prodhuesit e vetëm të aftë për të prodhuar me kosto shumë të ulëta ende mund të eksportojnë në BE. [ 3 ]

Kur reformat e sheqerit të BE-së në fuqi të plotë në 2009, BE-ja duhet të ndryshojë papritmas nga të qenit një eksportues neto, duke i flakur miliona tonelata sheqer subvencionuar në tregun botëror, në një importues neto . Kjo është tashmë një lëvizje për zhvendosjen e prodhimit të sheqerit në vende si Fixhi, ribashkimin dhe shumë të Karaibeve, të cilat kanë kostot e prodhimit dhe kostot e transportit, për Sudanin, Etiopi dhe Mozambik, ku Kostot e prodhimit janë të ulëta dhe qasja në BE është e lehtë, si në aspektin e tregtisë dhe transportit marrëveshjeve. Për më tepër, jashtë BE-së, të perfeksionues të mëdha të sheqerit, të etur për të zëvendësuar të lirë e sheqerit eksportet evropiane, tani janë në kërkim të rrugëve alternative të furnizimit.

Elementi i tretë që ndërron hartën e prodhimit të sheqerit në botë është biokarburanteve mëdha të përparuara. Kallam sheqeri është konsideruar si një nga materialet bazë janë më të lira, nëse jo më ekonomike për prodhimin e etanolit. Tregu global për etanol është zgjeruar me shpejtësi, si një numër i tregjeve për lëndët djegëse të përdorura për të transportuar tashmë kanë zbatuar apo do të zbatojë mandatet që kërkojnë përzierja e një përqindje të caktuar të etanolit të benzinës. Para krizës financiare të vitit 2008 dhe kolapsit të çmimeve të naftës, industria e sheqerit ishte lagur me investime në etanol bimë të reja. Këto investime kanë ngadalësuar bukur - shumë projekte duke u shtyrë apo anuluar - qeveria dekreteve janë të mjaftueshme për të siguruar një rrjedhje të konsiderueshme të parave në projekte për të prodhuar etanol. Shumë projekte të mëdha, duke përfshirë plantacione sheqeri, dhe janë duke u përpjekur për të dalë nëpër botë dhe të detyrojë prodhimin e sheqerit në tokat e reja. Investimet mbulojnë edhe teknologjive që mund të hapen tregje të reja për biokarburanteve bëra nga kallam sheqeri. [ 4 ] Me pak fjalë, tregu në rritje për biokarburanteve ka rritur në masë të madhe kërkesën për sheqer dhe, për pasojë, rritjen e zhvillimin e sheqerit prodhimit botëror (shih figurat 1 dhe 2).

Është koha për parti agrobiznesit

Këto janë korporatat e mëdha agrobiznesit që janë prapa këtyre ndryshimeve në sheqeri prodhimit botëror dhe përvetësimin e fitimeve. Kompanitë kryesore evropiane sheqer kanë dhënë në këtë mënyrë reformat e BE-së për sheqer për të konsoliduar kontrollin e tyre mbi çështje të prodhimit të kuotave në Europë dhe madje edhe për të marrë në prodhim jashtë BE-së kufijve-në Zonat lirë me qasje preferenciale në BE. [ 5 ]

Por në Jug, lojtarët të mëdha në industrinë e sheqerit e cila kishte fokusuar tradicionalisht në prodhimin e brendshëm, janë gjithashtu të filluar për të zgjeruar jashtë shtetit. Dhe Mitr Phol, kompania më e madhe e sheqerit në Tajlandë, u zhvendos në Laos për të prodhuar dhe eksportuar në BE, përmes një partneritet me Tate dhe Lyle. Në mënyrë të ngjashme, kompania sheqer tani operon Manuelita Peru kolumbian dhe Brazilit. Sudan dhe Etiopi kanë bërë objektivat veçanërisht popullore për investitorët në Jug, me bekimin e qeverive të tyre. The government sudanez pohon se ai dëshiron të rrisë prodhimin e sugarcane në vend më pak se 200 000 ha kultivohen sot për 1.7 milion hektarë. [ 6 ]

Lojtarë të reja tani janë përsëri në tokë e industrisë së sheqerit, sidomos për etanol. Tregtia gjigant kokërr, e cila deri tani nuk ka qenë shumë i përfshirë në prodhimin e kallam sheqeri ose panxhar sheqeri, tani përdorin mjete agresive për të marrë një vend në industri. Cargill, e cila tashmë kontrollon 15 për qind të tregtisë botërore të sheqerit, kohët e fundit ka investuar shumë në prodhimin e kallam sheqerit në Brazil dhe Meksikë dhe ka nisur projekte të reja për rafineri sipërmarrje dhe / ose etanol në Siri, India dhe El Salvador. Edhe ADM, mbreti i etanolit amerikan misri, ka nisur projektin e saj të parë të investimeve në kallam sheqeri brazilian në vitin 2008, partneriteti përfshin dy mullinj sheqer / etanol dhe plantacione të mëdha. Kompanitë e energjisë dhe të burimeve, të dyja kompanitë së Veriut dhe Jugut, të ndjekë të njëjtën rrugë, nëse lojtarët e krijuar të tilla si BP, apo kapital më të vogël sipërmarrje në sektorin e minierave.

Ideja e përgjithshme është se aktualisht një zgjerim të konsiderueshëm të prodhimit të sheqerit në botë. Ky prodhim është i koncentruar gjeografikisht dhe është në duart e një numri relativisht të vogël të kompanive që punojnë me zinxhirët e furnizimit dhe të shpërndarjes të integruara vertikalisht.

Bumi i sheqerit në Brazil

It është Brazili që është më e rëndë e prekur nga ndryshimet në prodhimin e sheqerit globale. Industria e sheqerit është e përqendruar gjithnjë e më shumë në duart e disa familje, i njohur në Brazil "baronëve sheqerit" dhe kompanive të huaja që veprojnë në bashkëpunim me njëri-tjetrin. Investimet e huaja është derdhje në sheqer braziliane - ajo ishte 9 miliardë dollarë amerikanë për vitin 2006 vetëm - dhe baronëve sheqer konsoliduar pronat e tyre dhe ristrukturimin e biznesit të tyre për të shfrytëzuar këto flukse. Disa kanë vënë edhe bizneset e tyre familjare bursa (Stock shkëmbim në Brazil). Shpesh investitorët e huaj të blerë një shumicë apo pakicë interesave, duke e lënë të baronëve sheqer për t'u marrë me operacionet bujqësore. Megjithatë, investitorët e huaj kanë filluar të marrë një rol dominues në të dy fushat (shih Kutinë 2). Në 2007-2008, 12% e kallam sheqeri brazilian u përpunua në ëmbëlsirat që u përkasin shoqërive të huaja, kundër më pak se 1 për qind në fillim të viteve 2000. Nëse një përfshin mullinj me një pjesë të pakicës të huaj, jep një shifër edhe më të madh (23%). [ 7 ] Sot ne e shohim qartë se disa konglomerate - rrjete transnacionale të TNCs dhe familjet e sheqerit - se kontrolli shumë të industrisë. Tre kryesor janë ndërtuar rreth Cosan, të Copersucar dhe Crystalsev të cilat, sipas Maurilio Biagi Filho, kryetar i Crystalsev, e vetë pothuajse një e treta e sheqerit Brazilit. [ 8 ]

Me bum në prodhimin e sheqerit brazilian është zhvendosur nga veri-lindje të vendit në jug-qendrore, ku toka është mirë të përshtatshme për prodhimin e mekanizuar. Miliona hektarë cerrado simbolit Savanna), një rajon i Brazilit krahasueshme me Amazon për biodiversitetin e pasur, kanë qenë të pastruar për të bërë rrugën për kulturat e reja të kallami i sheqerit. [ 9 ] Afro 90% e të gjithë prodhimit vjen nga fabrika e sheqerit brazilian në këtë rajon, afërsisht 60% e këtij prodhimi është konvertohet në etanol. [ 10 ] Kjo zonë u bë mbështetja bazë e industrisë së: mbështetet fort nga qeveria e presidentit, ku gjatë bisedës, të baronëve lokale sheqerit të cilët kanë pushtetin politik dhe partnerët e tyre të huaj nuk kishte asnjë vështirësi për avancimin e planeve të tyre zgjerimi, duke e transformuar zona të gjera të fushave bujqësore dhe pyjore e kallam sheqeri. Dhe kjo është e vërtetë që kriza ekonomike globale ka ngadalësuar gjërat poshtë, Korporata Ndërkombëtare Financiare IFC Banka Botërore, Banka për Zhvillim e Brazilit (BNDES) dhe Interamerican Banka për Zhvillim (IBD) kanë rritur në me Fondet e nevojshme për të mbajtur këtë zgjerim dhe konsolidimit. [ 11 ] Disa fonde private të kapitalit neto të qindra miliona dollarë kanë qenë kohët e fundit i themeluar për të blerë tokë në Brazil për të kthyer të lashtat kallam sheqeri. Midis tyre përfshijnë Propiedades Radar fond, i menaxhuar nga Cosan, Fondi hi menaxhohet nga Louis Dreyfus dhe fond i menaxhuar nga Cresud BrasilAgro, një kompani e zotëruar nga sojë Elsztain argjentinase baronit Eduardo. Ajo nuk duhet të jetë çudi që përkeqësojnë konflikte mbi tokën kudo që përhapet kulturën e kallam, si dhe e ushtroi një dhunë të atyre që guxojnë të rezistojnë. [ 12 ]

Modeli i prodhimit të ndjekur nga konglomeratet e sheqerit në Brazil është një operacion i madh i integruar vertikalisht. Ëmbëlsirat pronësi ose me qira nga tre të katërtat e tokës për kallam sheqeri dhe 60 000 prodhuesve të pavarur braziliane, të cilëve fermat janë më pak se 150 hektarë, që përfaqësojnë vetëm 27 për qind të prodhimit kombëtar. [ 13 ]. Kushtet e punës në plantacione janë të njohura për jetë brutal dhe progresive si kompanitë e sheqerit janë në rritje, ata kanë kërkuar më shumë nga punëtorët e tyre që janë paguar në përgjithësi në shumën e prerë kallam. Tonazhi mesatar i kallam prerë çdo ditë në rajonin e São Paulo ka dyfishuar nga 5 deri në 6 ton në ditë në 1980 sot për të 10 deri në 12 ton, që i korrespondon 12 000 machetes në ditë. [ 14 ] Që nga viti 2000, kallam sheqeri hapëse në rajon kanë rritur produktivitetin e tyre nga 11.9 për qind, por shuma që ata marrin është rritur vetëm me 9.8 për qind gjatë të njëjtës periudhë. [ 15 ] Çdo vit, disa punëtorë vdesin nga lodhjes dhe punës së detyruar mbetet e përhapur në industri. Komisioni baritore Land (Comissão baritore de Terra ose CPT) raporton se 2,164 punëtorë u liruan nga puna e detyruar në plantacionet e sheqerit të Brazilit në vitin 2008. [ 16 ]

Modeli i prodhimit është gjithashtu gjithnjë mbështetet në makineri industriale, kultivarë të reja dhe të lëndëve kimike të furnizuara nga agrobiznesit. Bumi në kallam sheqeri është një nga arsyet kryesore pse tregu Brazilian i pesticideve është rritur katërfish midis 1992 dhe 2006, duke arritur një vlerë prej mbi US $ 5 miliard dollarë në vitin 2007. [ 17 ] Ai ka krijuar edhe një treg të madh të ri për kompanitë e kapitalit të huaj që të kontrollojnë tregun brazilian për traktorë. [ 18 ] Për kompanitë e sheqerit, mekanizimi reduktuar nevojën për punë krahu, duke kursyer atyre disa nga kërkesat e kritikës ndërkombëtare dhe punëtorët të cilët janë gjithnjë e më shumë bien dakord për kushtet e punës në plantacione të sheqerit braziliane. Ajo gjithashtu shmang praktikën e përbashkët të djegur para korrjes me dorë, e cila është një argument i fortë kur flasim për përfitimet mjedisore të etanolit brazilian. Në fakt, kriteret e "qëndrueshmërisë" vendosi nga importuesit etanol BE-së dhe furnizuesit braziliane kërkon mekanizimit. Në mënyrë të ngjashme, qeveria braziliane në vitin 2007 prezantoi një protokoll për të eliminuar djegien e 20 për qind të fushave të kallam sheqeri deri në vitin 2010 kjo shifër duhet të arrijnë 100 për qind deri në vitin 2020.

Për të përmbledhur atëherë, çfarë e karakterizon rritja e sheqerit në Brazil është shkalla e kontrollit të korporatave, të konvertimit të shpejtë dhe masiv të tokës dhe një modeli të prodhimit industrial, bazuar në shfrytëzimin e punës dhe përdorimin e makinerive moderne dhe inputet e siguruara nga agrobiznesit. [ 19 ] Brazili është padyshim epiqendra e bum global në prodhimin e sugarcane, por një numër i vendeve të tjera janë në rrezik për t'u thithur edhe në modelin e agrobiznesit të njëjtë. Në të vërtetë, Brazili është bërë tani ithtar kryesor i etanolit nga kallami i sheqerit në arenën ndërkombëtare. Ajo siguron financiare, investimi dhe teknologji në të gjithë botën për vendet që pajtohen për t'u angazhuar në prodhimin e tij.

Monsanto merr në sheqer kanadez. Sa larg do ai?

Një element thelbësor në historinë e zgjerimit të prodhimit të sheqerit brazilian ishte zhvillimi i varieteteve të përshtatura në rajonin Jug-Qendrore të vendit dhe prodhimin e etanolit. Shumica e këtyre varieteteve janë zhvilluar nga TECNOLOGIA Canavieira centrode (CTC), një gjysmë-private institut i cili ishte i kontrolluar nga Copersucar por është në pronësi tani nga një koleksion të ëmbëlsirat më të mëdha braziliane. CTC përdoret për të paguar honorare për jo-anëtarë, por tani mohon çdo qasje prodhuesve të cilët nuk janë pjesë e organizimit dhe të cilat përfaqësojnë më shumë se gjysmën e prodhimit të vendit sheqerit. [ 20 ]

Një lojtar i ri, megjithatë, e ka bërë vetëm pamjen e saj në skenë dhe po ha në dominimin e CTC. CanaVialis, trajneri më i madh i kallamsheqeri në botë, është themeluar në vitin 2003 nga disa ish mbarështuesve publike, me financimin nga Votorantim konglomerat brazilian. Përveç CanaVialis, një kompani motër, Allelyx, e specializuar në Bioteknologji e kallam sheqeri. Si CTC, CanaVialis punuar për kompanitë e sheqerit kryesorë, të cilët janë ata të zhvillojnë varietetet specifike. Canavalis a ainsi récemment signé un accord de 25 millions de dollars US avec Cosan pour ouvrir 10 stations de recherche et développer de nouvelles variétés de canne. L'entreprise a aussi développé des variétés pour la plantation de canne d'Odebrecht en Angola. Selon CanaVialis, leurs variétés occupent maintenant au moins 15% des surfaces cultivées en canne à sucre au Brésil. On peut donc dire qu'au Brésil, la sélection de canne à sucre est devenue une affaire potentiellement rentable, ce qui n'est pas encore le cas partout.

Cette évolution n'a pas échappé au plus grand semencier mondial, Monsanto. En 2007, Monsanto a commencé un partenariat avec CanaVialis et Allelyx dans le but de développer des variétés de canne à sucre génétiquement modifiées pour résister au glyphosate (Roundup Ready). Puis à la fin de 2008, il a décidé de racheter les deux sociétés, pour 208 millions de dollars US, devenant ainsi soudainement la plus grande entreprise au monde de sélection de canne à sucre.

Monsanto ne cache pas son intention d'utiliser le réseau des clients de CanaVialis et la collection de germaplasme de ce dernier pour introduire très largement la canne à sucre GM. Contrairement au soja, la canne à sucre est une plante vivace et les paysans ne la replantent que tous les cinq ans environ ; pour ce faire, ils utilisent des boutures, et non des semences. Monsanto prévoit donc de suivre l'exemple de CanaVialis pour vendre ses variétés, c'est à dire qu'il veut établir des contrats et partenariats avec les principales sucreries qui utiliseront ces variétés dans leurs propres plantations et dans les contrats de production conclus avec leurs propres fournisseurs. CanaVialis a déjà fait du développement variétal en Angola et en Californie et les variétés de canne à sucre destinées au Centre-Sud du Brésil sont cultivées dans d'autres parties du monde, par exemple au Soudan par Kenana Sugar, la plus grande entreprise sucrière intégrée du monde.

La betterave Roundup Ready ouvre la voie à la canne à sucre GM de Monsanto. Elle a été introduite aux Etats-Unis et au Canada en 2008 et Monsanto a déjà l'accord des instances de réglementation pour exporter ses betteraves vers des marchés importants, tels que l'Europe et le Japon. Des autorisations réglementaires similaires pourraient être obtenues pour la canne à sucre Roundup Ready puisque, dans ce cas comme dans celui de la betterave, le produit raffiné ne contient apparemment plus trace de matériau transgénique. C'est du moins ce que prétendent les défenseurs du sucre GM. En Australie, où Dow et Syngenta collaborent avec les grands instituts de recherche sur la canne à sucre GM, l'industrie du sucre a déjà mis en place un lobby afin de faciliter l'introduction de la canne à sucre GM : le Sugarcane Gene Technology Group qui a copié le modèle du lobby américain de la betterave GM. [ 21 ]

Des déserts de canne à sucre GM

Comme toutes les autres cultures OGM qui ont été introduites sur le marché jusqu'à présent, la première série de canne à sucre GM qui se prépare sera modifiée pour résister au Roundup, l'herbicide au glyphosate de Monsanto. Tout comme avec le soja GM, l'intérêt de ces cultures de canne à sucre GM est qu'elles simplifient la production industrielle à grande échelle. L'essor du soja GM en Amérique latine s'explique par le fait que ce soja facilitait la tâche aux investisseurs de l'agrobusiness dont le souci majeur est d'engranger des bénéfices rapides sur de vastes zones fertiles. Ce sera exactement la même chose avec la canne à sucre GM : le caractère Roundup Ready fait du contrôle des mauvaises herbes une simple affaire d'arrosage des champs avec du glyphosate de temps en temps.

Le système est parfait pour les grandes multinationales du sucre qui accroissent ainsi leur contrôle vertical sur la production et la distribution mondiales de sucre. Il est totalement adapté à leurs stratégies d'intensification de la mécanisation de la production au Brésil comme ailleurs. Il facilitera la conversion d'encore plus de terres agricoles en terres de production de canne à sucre qui seront aux mains des grandes entreprises et serviront principalement à produire de l'éthanol. Les petits producteurs indépendants seront complètement exclus de ce système et de vastes zones qui pourraient être cultivées par des petits paysans pour leur propre production de nourriture seront transformées en de verts déserts de canne à sucre GM. [ 22 ] Pour donner une idée de la me sure des choses, il faut savoir que le Gouvernement brésilien prétend avoir identifié 44 millions d'hectares supplémentaires pour la production de canne à sucre, soit environ six fois la surface actuellement cultivée en canne à sucre (qui fournit déjà le tiers de la production mondiale). [ 23 ]

(cliquer sur l'image)

Les effets d'un boom de la canne à sucre GM sur l'environnement et la santé seront également sévères. La canne à sucre Roundup Ready a beau simplifier les applications d'herbicides, l'expérience de l'Amérique latine avec le soja Roundup Ready montre comment il favorise l'abus de pesticides. [ 24 ] Parce que les cultures ont été génétiquement modifiées pour tolérer de fortes quantités de glyphosate, les champs sont noyés sous le pesticide souvent épandus par avion, sans tenir compte le moins du monde des populations environnantes. Pendant le processus d'autorisation de sa betterave GM aux Etats-Unis, le lobbying de Monsanto auprès de l'Agence de protection de l'environnement (EPA) a réussi à faire accepter une multiplication par cinquante des taux de résidus de glyphosate permissibles dans les racines de betterave. [ 25 ] Le Roundup (glyphosate) est un herbicide toxique qui présente des risques pour la santé humaine, même à des taux relativement bas. [ 26 ]

En outre, Le Roundup Ready risque d'encourager l'usage de multiples herbicides. Dans la production mécanisée de canne à sucre, il est courant de ne pas labourer et c'est le glyphosate qui est censé détruire les pailles sèches restantes quand vient le moment de replanter. Comme cette pratique ne sera pas possible quand les pailles seront résistantes au glyphosate, elle risque fort de nécessiter des doses d'herbicides supplémentaires. La présence croissante d'herbes tolérantes au glyphosate et de plantes spontanées Roundup Ready (maïs et soja), en particulier en Amérique latine, forcera également les opérations industrielles de culture de canne Roundup Ready à utiliser davantage d'herbicides. Pour résoudre ce genre de problèmes avec son soja, Monsanto prétend qu'il va bientôt introduire un soja Roundup Ready qui serait également résistant à l'herbicide dicamba, de façon à ce que ces deux herbicides puissent être utilisés, pour assurer la destruction de toutes les herbes tolérantes au glyphosate. [ 27 ]

Ce sont souvent les ouvriers agricoles qui sont le plus affectés par l'usage des pesticides. Jorge Chullén de l' International Union of Food workers (IUF) affirme que le problème des pesticides pour les ouvriers des plantations de canne à sucre s'est accru dans les dernières années. Ceci est dû en particulier au fait que les sucreries ont de plus en plus tendance à sous-traiter les activités agricoles et à confier entre autres l'application des pesticides à des sous-traitants, éludant ainsi leurs responsabilités envers leurs ouvriers. Chullén décrit les conditions de travail dans le cadre de ces opérations de sous-traitance comme « horribles » et déclare que cette pratique ne fait qu'accroître la détérioration les standards de sécurité pour les ouvriers. La canne à sucre GM pourrait donc doublement frapper les ouvriers : en augmentant leur exposition aux pesticides et en contribuant à un processus de mécanisation qui fait disparaître les emplois dans le secteur. [ 28 ]

(cliquer sur l'image)

Le sucre : l'envers du décor

La production de canne à sucre est devenue si industrielle et tellement partie intégrante du système de production agroalimentaire que bien souvent les autres formes de production et d'usage ne sont pas reconnues. Pourtant, les communautés locales maintiennent des modes culturels fondés sur la canne à sucre qui sont entièrement différents –et importants. Quand elle n'est pas raffinée ni traitée chimiquement, la canne à sucre est en fait une plante très nourrissante, riche en vitamines et en minéraux. Elle représente une source alimentaire importante qui s'intègre dans un vaste système économique à petite échelle, qui va des fabricants de sucre de palme (jaggery ou gur) en Inde aux petits vendeurs de rues et leurs stands de jus de canne dans presque tous les pays tropicaux du monde.

En Colombie, les communautés ont une vieille tradition qui consiste à organiser des « trapiches comunitarios » (moulins communautaires), grâce auxquels ils transforment le jus de leur canne à sucre locale en un concentré qu'ils appellent panela. Comme dans d'autres régions d'Amérique latine, les paysans locaux colombiens continuent à cultiver leurs propres variétés de canne à sucre qui sont adaptées à leurs terres et à la fabrication de panela. Certaines de ces variétés traditionnelles ont fait l'objet d'études du Grand institut paysan (Instituto Mayor Campesino IMCA). Pour Erminsu Ivan David Pabón-Mincho, coordinateur de programmes à l'IMCA, les trapiches comunitarios et les variétés locales de canne à sucre sont essentiels pour la subsistance et le bien-être des communautés rurales de Colombie. Mais, poursuit-il, les récents efforts pour étendre la production de sucre dans le pays, en particulier pour en faire de l'éthanol, menacent de priver ces communautés des terres déjà très limitées qui servent à la production de leur propre canne. De plus, la réglementation gouvernementale concernant l'industrie du sucre est, selon lui, destinée à pénaliser la production artisanale de panela et à concentrer l'industrie du sucre entre les mains des grandes entreprises.

Pour la canne à sucre GM, les communautés de ce genre constituent un obstacle à éliminer. Ce sont elles qui risquent le plus de perdre leurs terres dans l'expansion de la canne à sucre GM, de perdre leur travail à cause de la mécanisation de la production, de subir la pollution des herbicides et de voir leurs récoltes traditionnelles de canne contaminées par les OGM. Ce sont elles aussi qui risquent le plus de souffrir des effets nocifs du sucre GM, puisqu'elles consomment la canne telle quelle et en ont besoin comme source de nourriture et non pas seulement comme produit sucrant. Jusqu'à présent en effet, pour autoriser les betteraves GM, les autorités n'ont étudié que l'impact du sucre raffiné sur l'alimentation, alors que celui-ci est censé ne plus contenir de trace de matériau transgénique. [ 29 ]

Il est par conséquent important de s'opposer à la canne à sucre GM et au sucre GM en général, et ce pour de nombreuses raisons. Cette prise de position fait partie d'un mouvement de résistance plus vaste qui refuse que le sucre de l'agrobusiness accapare des terres agricoles qui devraient plutôt pouvoir permettre aux paysans de produire leur propre nourriture. C'est aussi une façon de rejeter l'industrialisation et la déshumanisation d'une culture vivrière qui a une valeur culturelle et économique essentielle pour de nombreuses communautés, surtout quand on considère l'essor actuel de l'éthanol à base de canne à sucre. Aujourd'hui ces communautés sont durement affectées par la collusion entre l'agrobusiness et les gouvernements pour redessiner la carte mondiale de la production du sucre. L'introduction de canne à sucre GM ne peut qu'exacerber leurs problèmes.

Lectures complémentaires

ETC Group (Action Group en Erosion, Technology and Concentration), “Commodifying Nature's Last Straw? Extreme Genetic Engineering and the Post-Petroleum Sugar Economy”, October 2008, http://tinyurl.com/dagctq

Javiera Rulli (ed.), United Soy Republics: The truth about soy production in South America, Grupo de Reflexión Rural, 2008.
http://tinyurl.com/d42upx

Centro de Monitoramento de Agrocombustíveis – Repórter Brasil, “O Brasil dos Agrocombustíveis: Os Impactos das Lavouras sobre a Terra, o Meio ea Sociedade, Volume 3 – Cana-de-açúcar,” 2009, http://tinyurl.com/bca4ev

Maria Luisa Mendonça, “Impacts of Expansion of Sugarcane Monocropping for Ethanol Production”, Rede Social de Justiça e Direitos Humanos and Comissão Pastoral da Terra, October 2008, http://tinyurl.com/dbrvu2

Lilian Joensen, Stella Semino and Helena Paul, “Argentina: A Case Study on the Impact of Genetically Engineered Soya”, Gaia Foundation, 2005, http://tinyurl.com/dz927p

GRAIN, numéro spécial de Seedling sur les agrocarburant, juillet 2007, http://www.grain.org/seedling/?type=70

Références

Një – Walter Pengue and Miguel Altieri, “GM soya bean: Latin America's new colonizer”, Seedling, January 2006, http://www.grain.org/seedling/?id=421
2 - Günther Fischer, Edmar Teixeira, Eva Tothne Hizsnyik and Harrij van Velthuizen, “Land use dynamics and sugarcane production“, in Peter Zuurbier and Jos van de Vooren (eds), Sugarcane ethanol: Contributions to climate change mitigation and the environment, Wageningen Academic Publishers, The Netherlands, 2008.
3 – Histoire et analyse excellentes des réformes de l'UE sur le sucre, Ben Richardson, “Restructuring the EU–ACP sugar regime: Out of the strong there came forth sweetness”, Review of International Political Economy, 28 January 2009, http://tinyurl.com/at9oax
4 – Pour une analyse plus détaillée, voir ETC Group, “Commodifying Nature's Last Straw? Extreme Genetic Engineering and the Post-Petroleum Sugar Economy”, October 2008, http://tinyurl.com/cayhzo
5 – L'Initiative “Tout sauf les armes”, lancée en mars 2001, ouvre l'UE aux importations en franchise de droits et de quotas en provenance de tous les pays moins avancés (PMA), avec des arrangements provisoires pour le sucre jusqu'en juillet 2009.
6 - “Sudan announces ambitious plan for sugar production”, Sudan Tribune, 7 March 2008, http://tinyurl.com/apfern
7 - União dos Produtores de Bioenergia (UDOP), “Capital estrangeiro responde por 12% da cana moída no Brasil”, 4 February 2009, http://tinyurl.com/aalnjv
8 - “Açúcar e álcool são os paradoxos da crise”, Gazeta Mercantil, 17 November 2008, http://tinyurl.com/cntqny
9 - Maria Luisa Mendonça, “Impacts of Expansion of Sugarcane Monocropping for Ethanol Production”, Rede Social de Justiça e Direitos Humanos and Comissão Pastoral da Terra, October 2008, disponible sur le site du Transnational Institute (TNI), http://tinyurl.com/dbrvu2
10 - Ben Richardson, “An Exclusive Engine of Growth: The Development Model of Brazilian Sugarcane”, Ethical-Sugar, 17 January 2009, http://tinyurl.com/aooogg
11 - En 2008, la BNDES a investi presque 25 milliards de dollars US dans l'industrie du sucre/éthanol (Centro de Monitoramento de Agrocombustíveis–Repórter Brasil, “O Brasil dos Agrocombustíveis: Os Impactos das Lavouras sobre a Terra, o Meio ea Sociedade, Volume 3 – Cana-de-açúcar”, 2009, http://tinyurl.com/bca4ev )
Voir aussi l' Inter-American Development Bank, “IDB backs $150 million Regional Financing Facility for Sugar and Bioenergy”, 16 January 2009, http://tinyurl.com/aatudm
12 –Voir par exemple le rapport de l'état du Mato Grosso do Sul, où la culture de la canne à sucre s'est récemment introduite : Mieceslau Kudlavicz and Juliana Grasiéli Mota Bueno, “A expansão canavieira em Mato Grosso do Sul,” Comissão Pastoral da Terra, 26 August 2008, http://tinyurl.com/cxnq6f
13 – Ben Richardson, “An Exclusive Engine of Growth: The Development Model of Brazilian Sugarcane”, Ethical-Sugar, 17 January 2009, http://tinyurl.com/aooogg
14 – Silvia Noronha, Lúcia Ortiz and Sergio Schlesinger, “Agribusiness and Biofuels: An Explosive Mixture,” Friends of the Earth, Brazil, 2006.
15 – Centro de Monitoramento de Agrocombustíveis – Repórter Brasil, “O Brasil dos Agrocombustíveis: Os Impactos das Lavouras sobre a Terra, o Meio ea Sociedade, Volume 3 – Cana-de-açúcar”, 2009, http://tinyurl.com/bca4ev
16 – CPT, “ Em ano recorde em operações, mais de 4,6 mil trabalhadores são libertados”, 19 January 2009, http://tinyurl.com/dalpyc
17 – Friedri ch Berschauer, “The long-term growth trends for the Brazilian agro business remain firmly intact”, Bayer CropScience, 20 April 2007, http://tinyurl.com/bd77dv
18 – Les rapports financiers de 2005 montrent que l'industrie du tracteur brésilienne est contrôlée par AGCO/Valtra (65%), New Holland (18%) and John Deere (7.5%).
19 – Pour une étude plus complète sur la production brésilienne de canne à sucre, voir Maria Luisa Mendonça, “Impacts of Expansion of Sugarcane Monocropping for Ethanol Production”, Rede Social de Justiça e Direitos Humanos e Comissão Pastoral da Terra, October 2008, disponible sur le site du Transnational Institute (TNI), http://tinyurl.com/dbrvu2
20 - Janaína Simões, “Center of Sugarcane Technology indicates the path and sets the pace for technological innovation in the sugar and alcohol sector,” State University of Campinas, UNICAMP Innovation, 5 June 2006, http://tinyurl.com/bpg8xm
21 – Voir la Queensland Cane Growers Organisation Ltd, 2008 Annual Report, http://tinyurl.com/bw9z57
et A. Wynne, B. Milford and E. Wall, “Advancing sugarcane: leading and managing change,” Second ISSCT management workshop, Australia, May 2008, http://tinyurl.com/dj3v79
22 – UITA, “Brasil: la Caña de Azúcar avanza también sobre la pradera”, 14 May 2008, http://tinyurl.com/arjv5m
23 - Safras & Mercado, “Zoneamento pode expandir área de cana-de-açúcar em 44 milhões de hectares,” Notícias Agrícolas, 23 January 2009, http://tinyurl.com/c3jtvk
24 – L ilian Joensen, “The crop-sprayed villages of Argentina,” in Javiera Rulli (ed.), United Soy Republics. The truth about soy production in South America, Grupo de Reflexión Rural, 2008, http://tinyurl.com/d42upx
25 - Center for Food Safety, “Tainted Sugar”, Food Safety Fact Sheet, June 2008, http://tinyurl.com/526b8c
26 – N. Benachour and GE. Séralini, “Glyphosate formulations Induce Apoptosis and Necrosis in Human Umbilical, Embryonic, and Placental Cells”, Chem. Res. Toxicol., 22 (1), 2009, pp. 97–105; Dr Mae-Wan Ho and Brett Cherry, “Death by Multiple Poisoning, Glyphosate and Roundup,” ISIS Press Release, 11 February 2009, http://tinyurl.com/b9phjy
27 – Voir GRAIN, “Twelve years of GM soya in Argentina”, Seedling, January 2009, grain.org/seedling/?id=578
28 – L'industrie du sucre brésilienne estime que la mécanisation va provoquer une perte nette de 114 000 emplois entre 2010 et 2021 dans l'état de São Paulo : Ethical-Sugar , “An Exclusive Engine of Growth: The Development Model of Brazilian Sugarcane,” January 2009
http://tinyurl.com/aooogg )
La mécanisation n'est pas nécessairement synonyme pour les ouvriers de plus de sûreté dans leurs conditions de travail. Une étude brésilienne conclut que les maladies chez les ouvriers sur les récoltes mécanisées sont similaires à celles des coupeurs de canne manuels. (RA Scopinho, F. Eid, CE Vian, PR Silva, “New technologies and workers' health: mechanization of sugar cane harvesting,” Caderno Saúde Pública, 15 (1), January–March 1999, pp. 147–61).
29 – Voir par exemple Health Canada's approval of H7-1 Roundup Ready sugar beets, http://tinyurl.com/aszd94

(source : grain.org )

Cet article a été publié Samedi 30 mai 2009 à 15:46 dans : Alimentation , Alimentation Biologique , Analyse , Biodiversité , Développement durable , Écologie , Économie , Environement , Santé . Ju mund të ndiqni çdo përgjigjet për këtë term nëpërmjet RSS RSS 2.0 . Ju mund të bëjë një koment apo ndjekëse nga your own site.